Akçay’da ne yenir?

Balıkesir mutfağının köklü geleneklerinin Kuzey Ege’nin zeytinyağlı kültürüyle harmanlandığı bu sahil kasabasında, sabahları dağ kekikli kahvaltılarla güne başlayabilir, akşamları ise körfezden taze çıkmış balıkların kokusuna eşlik eden eşsiz mezeleri tadabilirsin. “Altın sıvı” olarak bilinen Edremit zeytinyağının her tabağa ayrı bir ruh kattığı Akçay mutfağı, yöresel et yemekleri ve hafif sütlü tatlıları ile her damak tadına hitap ediyor.

1. Zeytinyağlı kabak çiçeği dolması

Akçay’da Ege’nin serin sularıyla Kaz Dağları’nın bereketli topraklarının buluştuğu seçkin lezzetlerinden biri zeytinyağlı kabak çiçeği dolması. Sabahın çok erken saatlerinde toplanan bu hassas yapraklar, Edremit Körfezi’nin erken hasat soğuk sıkım sızma zeytinyağı ile hazırlanan özel bir harçla dolduruluyor. İç harcında kullanılan taze nane, dereotu ve bazen eklenen kuş üzümü ile fıstık, dolmaya ferahlatıcı bir tat veriyor. Tencereye özenle dizilen ve kısık ateşte pişirilen dolmalar, iştah açıcı parlak turuncu-sarı rengiyle sofraları süslüyor. Kabak çiçeği dolmasını eline aldığında, parmak uçlarında dağılan o yaprakları görünce, doğanın ne kadar zarif olduğunu bir kere daha fark edeceksin.

2. Yoğurtlu dereotu salatası

Akçay sofralarının en ferahlatıcı ve sağlıklı eşlikçilerinden yoğurtlu dereotu salatası, Kaz Dağları’nın tertemiz havasında yetişen mis kokulu yeşilliklerin süzme yoğurtla buluştuğu bir lezzet. Bu sade ama etkili lezzet, bölgenin meşhur koyu kıvamlı manda yoğurdu ile yapılabiliyor. Dereotunun kendine has aromatik dokusu, Edremit Körfezi’nin sızma zeytinyağı ile birleşmesi sonucu oluşan bu lezzeti asla unutamayacaksın. İçine eklenen bir miktar sarımsakla lezzet derinliği kazanan salata, özellikle sıcak yaz günlerinde Akçay kordonundaki restoranlarda balık ve et yemeklerinin yanına en çok yakışan meze. Yoğurtlu dereotu salatası, Ege mutfağının “az malzeme, çok lezzet” felsefesinin Akçay sofralarındaki en zarif örneği.

3. Saçaklı mantı

Akçay sofralarının en köklü hamur işlerinden biri olan saçaklı mantı, bildiğimiz mantı tanımına farklı bir boyut getiren yöresel bir lezzet. Bu mantının en önemli özelliği ise hamurların elde ince ince kesilip fırınlanarak “saçak” formu verilmesi ve kıtır bir doku kazandırılması. Genellikle bayram, düğün gibi özel günlerde hazırlanan saçaklı mantı, fırınlanmış erişte benzeri hamurların üzerine haşlanmış tavuk suyu dökülerek yumuşatılıyor. Saçaklı mantı, tavuk etlerinin en üste yerleştirilmesi, üzerine kızdırılmış tereyağı ve isteğe göre sarımsaklı yoğurt ilave edilmesi ile servis ediliyor. Üzerine dökülen kızgın tereyağının oluşturduğu cızırtı iştahını açacak.

4. Börülce ekşilemesi

Çok sevilen zeytinyağlı lezzetlerden olan börülce ekşilemesi, özellikle yaz aylarında Akçay sofralarının vazgeçilmez hafiflik kaynağı. Taze börülcelerin kılçıklarından arındırılıp haşlanmasıyla hazırlanan bu lezzet, aslında bir yemekten ziyade iştah açıcı bir “ekşileme” klasiği. Bu yemeği özel kılan ise üzerine gezdirilen sosun dengesi. Ezilmiş sarımsak, bölgenin asit oranı düşük sızma zeytinyağı ve yöreye has koruk suyu bir araya getirilerek börülcelerin üzerine dökülüyor. Domates ve kapya biber ile renklenen börülce ekşilemesi, sindirimi kolaylaştıran yapısı ile Akçay’ın zeytin bahçelerinden gelen şifayı yansıtıyor.

5. Mevsim balıkları (Özellikle levrek ve çipura)

Edremit Körfezi’nin oksijeni bol sularında yakalanan balıklar, Akçay’da bir başka lezzetli. Özellikle bazı balıkçılarda zeytin odununda ızgara yapılan deniz levreği ve çipura, bölgenin meşhur erken hasat zeytinyağı ile servis edildiğinde tam bir ziyafete dönüşüyor. Akçay’daki balık restoranlarında genellikle en taze haliyle dondurulmadan servis edilen bu deniz ürünleri, yanında mutlaka bol ekşili bir mevsim salatası ile servis ediliyor.

6. Höşmerim

Balıkesir’in gastronomi mirası olan Akçay’ın her köşesinde en taze haliyle bulabileceğin höşmerim, peynirin tatlıya dönüştüğü asırlık bir lezzet. “Peynir helvası” olarak da bilinen höşmerim, taze tuzsuz peynir, irmik ve şekerin büyük kazanlarda kıvam alana kadar sabırla pişirilmesi ile hazırlanıyor. Höşmerimi diğer şerbetli tatlılardan ayıran en önemli özelliği ise peynirden gelen o hafif lifli dokusu, iştah açıcı sarı rengi ve damağa yayılan yoğun süt aroması. Akçay’ın serin yaz akşamlarında özellikle üzerine bir top dondurma eklenerek tüketilen höşmerim, bir sahil geleneği haline gelmiş durumda.

7. Karadut reçelli lor

Kaz Dağları’nın bereketli topraklarından gelen doğal bir şifa kaynağı olan karadut reçelli lor, Akçay kahvaltılarının ve hafif tatlı arayışlarının favorisi. Bu yöresel reçel, bölgenin mandıralarından çıkan taze, tuzsuz ve yumuşak dokulu sepet lorunun üzerine yine bu coğrafyaya özgü yaban karadutlarından hazırlanan koyu kıvamlı ve hafif mayhoş reçelin dökülmesi ile hazırlanıyor. Lorun ağızda dağılan yapısı, karadutun yoğun aroması ve ferahlatıcı ekşiliği birleştiğinde ortaya eşsiz bir tat dengesi çıkıyor. Karadut reçelli lor, geleneksel şerbetli tatlılara nazaran oldukça hafif ve sağlıklı bir alternatif sunuyor.

8. Lor tatlısı

Akçay mutfağının en hafif ama en etkileyici şerbetli tatlılarından biri de lor tatlısı. Bu yöresel tatlı, bölgenin süt ürünlerindeki kalitesini yansıtan eşsiz bir lezzet. Lor tatlısı, taze ve tuzsuz sepet lorunun yumurta, un ve çok az miktarda irmikle yoğurularak fırınlanması ile hazırlanıyor. Klasik şerbetli hamur işlerinin aksine lor tatlısı, peynirden gelen yumuşak ve gözenekli yapısı ile öne çıkıyor. Üzerine dökülen ılık şerbeti içine çeken bu lezzet, her lokmada damakta dağılan sütlü ve hafif bir aroma bırakıyor. Genellikle ortasına kondurulan bir bütün badem veya fındıkla süslenen lor tatlısı, Akçay’da yanında bir kaşık manda kaymağı veya sakızlı dondurma ile servis ediliyor.